Risale-i Nur'da çalışma yöntemleri
Külliyatı okumakla kalmayıp üzerinde çalışmak için 21 yöntem: toplama, hülâsa, nazm, maddeleme, tanzim, kavram mercekleri, karşılık haritaları ve temsil ilişkileri. Her yöntemin adımları, külliyattan şâhidi ve işlenmiş bir misali var.
- Toplama yaparak bütünden bak Bir kavramı çalışacaksan, o kavramın külliyatta geçtiği yerleri topla ve hepsine birden ba
- Sorular sor, soruların olsun Sorusu olmayana mana açılmıyor. Çalışma bir ihtiyaçtan doğar: kafana takılan, itiraz edile
- Hülâsala, madde başlıklarını oluştur Topladığın malzemeyi kendi cümlelerinle özetle ve madde başlıklarına indir. Başlığa indiri
- Nazm-ı maânîsine göre bak Metindeki manalar gelişigüzel dizilmemiştir; her cümle bir öncekine ve sonrakine bakar. Sı
- Metni maddelere dönüştür Uzun metni maddelere böl. Üstad zaten bölmüş: “hem”, “sonra”, “evet”, “çünkü”, “demek”, “e
- Tanzim ve tasnif et Maddeleri düz bir liste hâlinde bırakma; grupla ve karşılıklı diz. Aynı hizaya gelen madde
- Evvel · Âhir · Zâhir · Bâtın Mevzuun başlangıcı, sonu, görünen yüzü ve iç yüzü. Dört köşeyi de doldurmak, tek yönlü bak
- Suret · Kanuniyet · Hakikat · Mahiyet Bir şeyin görünen sureti, tabi olduğu kanun, hakikati ve mahiyeti ayrı mertebelerdir. Hang
- İfrat · Tefrit · Vasat Her mevzuun bir aşırısı, bir eksiği ve bir ortası vardır. Vasatı bulmak için iki ucu da ad
- Allah canibi · Kul canibi Aynı hakikat, Allah'a bakan yüzüyle ve kula bakan yüzüyle iki ayrı şey söyler. Hangi canip
- Celâl · Cemâl · Kemâl Her şey bu üçlemeye bakar: azamet ve heybet (celâl), güzellik ve lütuf (cemâl), bunların b
- Mana-yı ismî · Mana-yı harfî Bir şeye kendisi için bakmak (ismî) ile onu Sâni'ine delil olarak okumak (harfî) bambaşka
- Küll · Cüz · Küllî · Cüz'î Bütün–parça (küll–cüz) ile genel–özel (küllî–cüz'î) ayrı şeylerdir. Ağaç–dal bir küll–cüz
- Zıddı nedir? Ne değildir? Bir kavram, zıddıyla ve olmadığı şeylerle sınırlanınca netleşir. Zıddını koyduğunda kavram
- Mülk · Melekût Her şeyin bir dışa bakan yüzü (mülk) bir de içe, Yaratıcısına bakan saf yüzü (melekût) var
- Enfüsteki karşılıkları Mevzuun kendi iç âlemindeki karşılığını bul. Âfâkta okuduğun hakikatin enfüste bir izdüşüm
- Dimağdaki karşılıkları Bir mana dimağda hangi mertebede duruyor? Tahayyül, tasavvur, taakkul, tasdik, iz'an, ilti
- Şecere-i hilkatteki karşılıkları Mevzuun kâinat ağacındaki yerini bul: hangi mertebede, neyin dalı, neyin meyvesi?
- Güneş · Mevcudat ilişkisi Güneşin ışığıyla her şeyde görünmesi, birliğine rağmen her yerde hazır olması — vahdet, te
- Çekirdek · Ağaç ilişkisi Küçük bir çekirdekte koca bir ağacın programının bulunması — kader, mahiyet, istidat ve in
- Ruh · Beden ilişkisi Ruhun bedeni idare etmesi, bedende olmakla ona hulûl etmemesi — idare, ihata ve tasarruf m